مشخصات داکت فلزی چیست ؟
داکت های فلزی در مهندسی برق و شبکه لوله ، به کانالهای پیشساختهای اطلاق میشود که عمدتاً با مقطع یو شکل و از ورقهای فلزی مثل گالوانیزه تولید میگردند. هدف بنیادین از طراحی این سیستمها، ایجاد بستر امن برای انتقال کابلهای برق، شبکه و مخابرات و انواع لوله ها بر روی سطوحی نظیر دیوار، سقف و کف است. بر خلاف سیستمهای لولهکشی برق که به صورت محصور هستند، داکتها و ترانکینگها به گونهای طراحی شدهاند که دسترسی آسان به کابلها را برای بازرسی، تعمیر و توسعه آتی فراهم آورند.
تفاوت داکت و ترانکینگ فلزی :
مشخصات آنها در ابعاد و قابلیتهایشان است داکتها معمولاً در سایزهای کوچکتر برای مسیرهای ساده کابلکشی و لوله استفاده میشوند. در حالی که ترانکینگهای فلزی ابعاد بزرگتری داشته و قابلیت نصب مستقیم ماژولهای الکتریکی نظیر پریزها، کلیدها و سوکتهای شبکه را در بدنه خود دارند. این سیستمها به ویژه در دفاتر اداری مدرن و دیتاسنترها که حجم کابلکشی زیاد و نیاز به دسترسی مکرر وجود دارد، راهکاری بهینه محسوب میشوند.
قیمت داکت فلزی متری :
اندازه |
ضخامت 8 |
ضخامت 1 |
ضخامت 1/5 |
داکت عرض 5 سانتی متر |
118000 |
130000 |
205000 |
داکت عرض 10 سانتی متر |
153000 |
173000 |
270000 |
داکت عرض 15 سانتی متر |
188000 |
218000 |
340000 |
داکت عرض 20 سانتی متر |
238000 |
268000 |
405000 |
داکت عرض 25 سانتی متر |
268000 |
307000 |
465000 |
داکت عرض 30 سانتی متر |
313000 |
347000 |
535000 |
استفاده داکت فلزی در زیرساختهای صنعتی :
استفاده از فلز در ساخت داکتها ناشی از نیاز به مقاومت فیزیکی و شیمیایی بالاتر از حد توان پلیمرهاست. داکتهای فلزی مثل سینی های کابل در برابر ضربات فیزیکی مستقیم، فشارهای ناشی از بارهای مکانیکی و جویده شدن توسط جوندگان مقاومت بینظیری نشان میدهند. علاوه بر این، فلز به عنوان یک هادی الکتریکی، در صورت اتصال صحیح به سیستم زمین یا ارتینگ نقش موثری در تخلیه بارهای استاتیک و محافظت در برابر شوکهای الکتریکی ناشی از نقص عایقی کابلها ایفا میکند.
انواع فلز داکت :
- گالوانیزه فابریک یا سرد
- آلومینویم
- مس
- گالوانیزه آبکاری گرم
- فولاد
فرآیند ساخت و تکنولوژیهای ماشینکاری :
ساخت این داکت از یک فرآیند سنتی به یک خط توسط تیک صنعت تولید کننده داکت فلزی کاملاً مکانیزه شد و مبتنی بر تکنولوژیهای CNC تبدیل شده است تا دقت ابعادی و کیفیت نهایی مطابق با استانداردهای بینالمللی تضمین شود.
مراحل تولید :
- برش فلز مناسب ابعاد
- خم کاری فلز
- سوراخ کاری
انواع داکتهای فلزی بر اساس طراحی و عملکرد :
داکتهای فلزی بر اساس نوع نیاز محیط ساختمان و حجم کابلکشی و لوله گذاری در مدلهای مختلفی طراحی و عرضه میشوند.
داکتهای دیواری و سقفی :
متداولترین نوع داکت است که بر روی سطوح عمودی یا افقی نصب میشود. طراحی این داکتها متمرکز بر سهولت نصب و امنیت درب است تا در اثر وزن کابلها، درب داکت جدا نشود. داکتهای سقفی معمولاً به صورت معلق و با استفاده از ساپورتهای گالوانیزه نصب میگردند.
داکتهای کفخواب و زمینی :
داکت زمینی برای عبور کابلها در محیطهای پرتردد طراحی شدهاند. این داکتها دارای مقطع محدب هستند تا در برابر فشار گامهای افراد یا عبور تجهیزات چرخدار مقاومت کنند. مدلهای دفنی این سیستمها در داخل بتن کف ساختمان قرار میگیرند و تنها جعبههای کف خواب آنها در سطح نمایان است.
داکتهای پارتیشندار :
در سیستمهای کابلکشی ترکیبی، جداسازی کابلهای قدرت از کابلهای جریان ضعیف (نظیر شبکه و تلفن) برای جلوگیری از القای نویز الکترومغناطیسی الزامی است. داکتهای پارتیشندار با دارا بودن دیوارههای فلزی داخلی، این جداسازی را در کل مسیر انتقال حفظ میکنند.
کاربرد در صنعت آسانسور و سیستمهای بالابر :
یکی از استراتژیکترین کاربردهای داکت فلزی، در چاهک و موتورخانه آسانسور است. در این محیطها، داکت آسانسوری باید علاوه بر تحمل لرزشهای مداوم، استانداردهای سختگیرانه ایمنی حریق را نیز پاس کنند.
مشخصات ابعاد داکتهای نمره 9 و 10 آسانسور :
داکتهای مورد استفاده در آسانسور با کدهای نمره شناخته میشوند که بیانگر ابعاد مقطع آنهاست.
داکت فلزی نمره 9:
این داکت دارای عرض داخلی 9 سانت و عمق 4 سانت و طول شاخه استاندارد 2 متری است. عمدتاً در موتورخانهها برای سازماندهی کابلهای تابلو فرمان و موتور استفاده میشود.
داکت فلزی نمره 10:
پرکاربردترین داکت در چاهک آسانسور با عرض 10 سانت و عمق 5 سانتی متر است. بدنه این داکت از فولاد گالوانیزه مستحکم ساخته شده و توانایی حمایت از کابلهای سنگین برق و تراولکابلها را دارد.
داکت آسانسور :
تطبیق این داکتها با استاندارد اروپایی 50085 تضمین میکند که پانچهای کف داکت اجازه تخلیه رطوبت احتمالی را داده و در عین حال استحکام مکانیکی لازم برای تحمل فشارهای ناشی از حرکت کابین را فراهم میآورند. نصب این داکتها در چاهک آسانسور، خطر تداخل سیمها با قطعات متحرک را از بین برده و ایمنی تکنسینهای نگهداری را افزایش میدهد.
استانداردهای سیستمهای داکت :
رعایت استانداردهای فنی، مرز میان یک لوله گذاری و کابلکشی اصولی و یک زیرساخت نا ایمن است. داکتهای فلزی باید تحت آزمونهایی قرار گیرند تا گواهیهای لازم را دریافت نمایند.
استاندارد بینالمللی IEC 61084 :
این استاندارد مرجع اصلی برای سیستمهای ترانکینگ و داکتینگ کابل در تأسیسات الکتریکی است. بخش اول (61084−1) الزامات عمومی و روشهای آزمون را تعیین میکند.
آزمون ضربه :
بررسی مقاومت بدنه داکت در برابر ضربههای مکانیکی با مقادیر انرژی مشخص (معمولاً 2 J یا بالاتر).
آزمون انتشار شعله :
داکت فلزی به دلیل ماهیت مواد، باید در برابر انتشار آتش مقاوم باشد و از گسترش حریق جلوگیری کند.
پیوستگی الکتریکی :
بررسی اینکه مقاومت الکتریکی بین بخشهای مختلف داکت به اندازه کافی پایین باشد تا جریانهای خطا را به زمین هدایت کند.
استاندارد ملی ایران ISIRI 15559 :
سازمان ملی استاندارد ایران با بومیسازی استانداردهای IEC، استاندارد شماره 15559 را برای سامانههای داکت و ترانک تدوین کرده است. مطابق با نشریه 110 سازمان برنامه و بودجه، استفاده از تجهیزاتی که فاقد نشان استاندارد یا گواهی انطباق با این شماره هستند، در پروژههای عمرانی کشور ممنوع است. این استاندارد بر مواردی نظیر عدم وجود لبههای تیز، پایداری در برابر بارهای مکانیکی و مقاومت در برابر خوردگی تأکید دارد.
الزامات نصب :
نشریه شماره 110 (مشخصات فنی عمومی و اجرایی تأسیسات برقی ساختمان) به عنوان مرجع اجرایی در ایران، ضوابط نصب داکتهای فلزی را چنین تعیین میکند:
- داکتها باید مجهز به تمامی متعلقات استاندارد نظیر زانوها، سهراهیها و قطعات انتهایی باشند تا یکپارچگی سیستم حفظ شود.
- در صورت عبور کابلهای جریان ضعیف و قدرت از یک داکت، استفاده از دیواره جداکننده الزامی است.
- اتصال تمامی قسمتهای رسانای قابل دسترس به سیستم زمین ساختمان برای جلوگیری از برقدار شدن بدنه در زمان بروز خطا اجباری است.
سی