داکت فلزی چیست ؟
داکت های فلزی سازه‌ای کانال‌مانند از جنس گالوانیزه است که برای هدایت، محافظت و نظم‌بخشی به لوله‌های تاسیساتی و در برخی موارد کابل‌های الکتریکی به کار می‌رود. این قطعه در مسیرهای مشخصی روی دیوار، سقف یا کف نصب می‌شود تا سیم و لوله‌ها از آسیب‌های فیزیکی، رطوبت و تماس ناخواسته در امان بمانند. برخلاف تصور رایج، داکت فلزی تنها یک لوله ساده نیست، بلکه سیستمی مهندسی‌شده است که با طراحی دقیق مسیر حرکت هوا را کنترل می‌کند و از هدررفت انرژی جلوگیری می‌نماید.
لیست قیمت داکت فلزی گالوانیزه :
اندازه |
ضخامت 8 |
ضخامت 1 |
ضخامت 1/5 |
داکت عرض 5 سانتی متر |
185000 |
283000 |
316000 |
داکت عرض 10 سانتی متر |
356000 |
410000 |
546000 |
داکت عرض 15 سانتی متر |
446000 |
533000 |
684000 |
داکت عرض 20 سانتی متر |
535000 |
610000 |
829000 |
داکت عرض 25 سانتی متر |
625000 |
690000 |
1010000 |
داکت عرض 30 سانتی متر |
715000 |
820000 |
1119000 |
جنس و ویژگی‌های ساختاری :
داکت‌های فلزی معمولاً از ورق فولادی گالوانیزه یا آلومینیوم ساخته می‌شوند. پوشش گالوانیزه لایه محافظی ایجاد می‌کند که در برابر زنگ‌زدگی و خوردگی مقاومت نشان دهد. ضخامت ورق بر اساس میزان بار وارده و تعداد لوله یا کابل عبوری انتخاب می‌گردد. سطح داخلی اغلب صاف با خم‌کاری با پوشش مخصوص طراحی می شود.
فلز داکت کدامند :
- گالوانیزه فابریک یا سرد
- آلومینویم
- مس
- گالوانیزه آبکاری گرم
- فولاد
انواع رایج در پروژه‌های ساختمانی :
این داکت‌ها در شکل‌های مختلف ساخته می شود. مدل‌های مستطیلی داکت فلزی روکار برای نصب روی دیوار یا سقف مناسب‌اند و درب جداشدنی دارند که باز و بسته کردن آنها را ساده می‌کند. نوع توکار، داخل دیوار یا کف جای می‌گیرد و پس از نصب کمتر دیده می‌شود. برخی نسخه‌ها به صورت سینی های کابل مانند باز یا نیمه‌باز ساخته می شود تا برای مسیرهای طولانی کابل‌کشی صنعتی کاربرد داشته باشند. مدل‌های مخصوص لوله‌گذاری نیز فضای جداگانه‌ای برای عبور همزمان کابل و لوله فراهم می‌کنند.
روش ساخت داکت های فلزی :
ساخت این داکت از یک فرآیند سنتی به یک خط توسط تیک صنعت تولید کننده داکت فلزی کاملاً مکانیزه شد و مبتنی بر تکنولوژی‌های CNC تبدیل شده است تا دقت ابعادی و کیفیت نهایی مطابق با استانداردهای بین‌المللی تضمین شود.
مراحل تولید :
- برش فلز مناسب ابعاد
- خم کاری فلز
- سوراخ کاری
نقش حفاظتی در لوله‌گذاری و کابل‌کشی :
مهم‌ترین وظیفه کانال های فلزی ایجاد مانعی محکم در برابر ضربه، فشار و جوندگان است. کابل‌های برق و داده که داخل آن قرار می‌گیرند از خطر قطع شدن یا اتصال کوتاه دور می‌مانند. در مسیرهایی که لوله‌های آب، گاز یا تهویه نیز عبور می‌کنند، داکت فلزی از تماس مستقیم فلز با مواد دیگر جلوگیری کرده و نظم کلی تاسیسات را حفظ می‌نماید.
داکت‌های دیواری و سقفی :
متداول‌ترین نوع که بر روی سطوح عمودی یا افقی نصب می‌شود. طراحی این داکت‌ها متمرکز بر سهولت نصب و امنیت درب دار است تا در اثر وزن کابل‌ها، درب داکت جدا نشود. داکت سقفی معمولاً به صورت معلق و با استفاده از ساپورت‌های گالوانیزه نصب می‌شود.
داکت‌های کف‌خواب و زمینی :
برای عبور کابل‌ها در محیط‌های پرتردد طراحی شده‌اند. این داکت‌ها دارای مقطع محدب هستند تا در برابر فشار گام‌های افراد یا عبور تجهیزات چرخ‌دار مقاومت کنند. مدل‌های دفنی داکت فلزی در داخل بتن کف ساختمان قرار می‌گیرند و تنها جعبه‌های کف خواب آنها در سطح نمایان است.
داکت‌های پارتیشن‌دار :
در سیستم‌های کابل‌کشی ترکیبی، جداسازی کابل‌های قدرت از کابل‌های جریان ضعیف نظیر شبکه و تلفن برای جلوگیری از القای نویز الکترومغناطیسی الزامی است. داکت فلزی پارتیشن‌دار یا ترانکینگ با دارا بودن دیواره‌های فلزی داخلی، این جداسازی را در کل مسیر انتقال حفظ می‌کنند.
تفاوت داکت و ترانکینگ فلزی :
مشخصات آنها در ابعاد و قابلیت‌هایشان است داکت‌ها معمولاً در سایزهای کوچکتر برای مسیرهای ساده کابل‌کشی و لوله استفاده می‌شوند. در حالی که ترانکینگ‌های فلزی ابعاد بزرگتری داشته و قابلیت نصب مستقیم ماژول‌های الکتریکی نظیر پریزها، کلیدها و سوکت‌های شبکه را در بدنه خود دارند. این سیستم‌ها به ویژه در دفاتر اداری مدرن و دیتاسنترها که حجم کابل‌کشی زیاد و نیاز به دسترسی مکرر وجود دارد، راهکاری بهینه محسوب می‌شوند.
کاربرد داکت فلزی در صنعت آسانسور سازی :
یکی از استراتژیک‌ترین کاربردهای داکت فلزی، در چاهک و موتورخانه آسانسور است. در این محیط‌ها، داکت آسانسوری باید علاوه بر تحمل لرزش‌های مداوم، استانداردهای ایمنی حریق را نیز پاس کنند.
ابعاد داکت آسانسور :
داکت‌های مورد استفاده در آسانسور با کدهای نمره شناخته می‌شوند که بیانگر ابعاد مقطع آن‌هاست.
نمره 9: عرض داخلی 9 سانت و عمق 4 سانت و طول شاخه استاندارد 2 متری است. عمدتاً در موتورخانه‌ها برای سازماندهی کابل‌های تابلو فرمان موتور استفاده می‌شود.
نمره 10: بدنه این داکت فلزی فولاد گالوانیزه مستحکم ساخته شده و توانایی حمایت از کابل‌های سنگین برق دارد. داخل چاهک آسانسور با عمق 5 سانتی متر ساخته می شود.
داکت آسانسور: پانچ کف داکت اجازه تخلیه رطوبت احتمالی را داده و در عین حال استحکام مکانیکی برای تحمل فشار ناشی از حرکت کابین را فراهم می کند. نصب داکت فلزی در چاهک آسانسور، خطر تداخل سیم‌ها با قطعات متحرک را از بین برده و ایمنی تکنسین‌های نگهداری افزایش می آبد.
استانداردهای سیستم داکت داکت فلزی :
رعایت استانداردهای فنی، مرز میان یک لوله گذاری و کابل‌کشی اصولی و یک زیرساخت ایمن است. داکت‌های فلزی باید تحت آزمون‌هایی قرار گیرند تا گواهی‌های لازم دریافت شود.
- استاندارد بین‌المللی IEC 61084 : مرجع اصلی داکتینگ کابل در تأسیسات الکتریکی است.
- آزمون ضربه : بررسی مقاومت بدنه داکت در برابر ضربه‌های مکانیکی با مقادیر انرژی مشخص (معمولاً 2 J یا بالاتر).
- آزمون انتشار شعله : به دلیل ماهیت مواد، باید در برابر انتشار آتش مقاوم باشد و از گسترش حریق جلوگیری کند.
استاندارد ملی ایران :
سازمان ملی استاندارد ایران با بومی‌سازی استانداردهای IEC، استاندارد شماره 15559 را برای سامانه‌های داکت فلزی و ترانک تدوین کرده است. مطابق با نشریه 110 سازمان برنامه و بودجه، استفاده از تجهیزاتی که فاقد نشان استاندارد یا گواهی انطباق با این شماره هستند، در پروژه‌های عمرانی کشور ممنوع است. این استاندارد بر مواردی نظیر عدم وجود لبه‌های تیز، پایداری در برابر بارهای مکانیکی و مقاومت در برابر خوردگی تأکید دارد.
الزامات نصب :
نشریه شماره 110 مشخصات فنی عمومی و اجرایی تأسیسات برقی ساختمان به عنوان مرجع اجرایی در ایران، ضوابط نصب داکت فلزی را چنین تعیین می‌کند :
- داکت‌ها باید مجهز به تمامی متعلقات استاندارد نظیر زانوها، سه‌راهی‌ها و قطعات انتهایی باشند تا یکپارچگی سیستم حفظ شود.
- در صورت عبور کابل‌های جریان ضعیف و قدرت از یک داکت، استفاده از دیواره جداکننده الزامی است.
- اتصال تمامی قسمت‌های رسانای قابل دسترس به سیستم زمین ساختمان برای جلوگیری از برق‌دار شدن بدنه در زمان بروز خطا اجباری است.